Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde “MIB MENINBLACK” ibareli marka tescil başvurusunun 25. sınıfta gerçekleştirildiği tespit edilmiş ve başvuruya hak sahiplerince (diğer hükümler saklı kalmak üzere) SMK md. 6/6 ve 6/9. hükümleri uyarınca itiraz edilmiştir. Kurum tarafından yapılan yayıma itiraz değerlendirmesinde “MIB MENINBLACK” ibaresinin “yeterince özgün olmaması” sebebiyle madde. 6/6 hükmü uyarınca yapılan itiraz reddedilmiş, madde 6/9 kapsamında yapılan itiraz da başvuru sahibinin “kötü niyetle hareket ettiğinin ispatlanamadığı” gerekçesiyle reddedilmiştir. Konu Yargıya taşınmış ve Yerel Mahkeme kararında;

“Men in Black” adlı eserin isminin ve yine davacının tişört ve şapka gibi tekstil ürünü, gözlük, oyuncak, bardak ve diğer promosyon malzemelerinin piyasaya sürdüğü ürün isminin aynısı veya ayırt edilemeyecek derecede benzerinin ya da iltibas oluşturan benzerinin marka olarak Türkiye’de seçilip başvurusunun yapılması tesadüf olmadığı değerlendirilmiş, zira davalı bilirkişi raporunda da değinildiği üzere “Davalının daha önce de, “MIB MENINBLACK” marka başvurusunda bulunduğu görülmektedir ki bu marka, davacının film ve ürünlerindeki kullanımın aynısıdır. Bu marka, esinlenme olarak kabul edilemeyecek kadar aynıdır. Davalının, başkalarına ait markaların benzerlerini tescil ettirme çabası bulunduğu söylenebilir. ”

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 08/04/2025 tarih, 2024/4146 Esas 2025/2253 Karar sayılı “ONAMA” kararı ile kesinleşmiştir.

Ülkemiz Bern Sözleşmesinin tarafı olup, eser ve eserde yer alan bağlı unsurların marka başvurusuna konu olması halinde ise SMK 6/6. Maddesi kapsamımda “eserin ya da bağlı unsurun yeterine özgün olup olmadığı” değerlendirilmesinin yapılacağı belirtilmiştir. Kanaatimizce, marka başvurusuna konu olan eserlere ait özgünlük değerlendirmesinin, eserlere sağlanan korumanın etkinleştirilebilmesi için geniş çerçevede yapılması önem arz etmektedir. Böylece Bern Sözleşmenin işlerlik kazanması da sağlanacaktır.

Yine, Eserlerin konu olduğu marka başvurularının kötü niyetle gerçekleştiği iddialarının değerlendirilmesi bakımından da somut olayın özelliği dikkate alınmak suretiyle geniş bir çerçevede değerlendirilmesi gerektiğini düşünmekteyiz.

Yazının tamamı için;

yargıtay men in black kararı – IPR Gezgini

6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu 10/01/2017 tarihinde yürürlüğe girmiş ve tescilli markanın iptali ve hükümsüzlüğüne ilişkin düzenlemeler kanunda yer almıştır. Yasanın 26. Maddesinde marka tescilinin iptali koşulları düzenlenmiş, iptal hâlleri tek tek sayılarak “Aşağıdaki hâllerde talep üzerine Kurum tarafından markanın iptaline karar verilir” denilmiştir. Kurum Türk Patent ve Marka Kurumudur.

Bununla birlikte yasanın 192. Maddesinde ; “ Bu Kanunun; a) 26 ncı maddesi yayımı tarihinden itibaren yedi yıl sonra…” yürürlüğe girecektir denilmiş ve 10.01.2024 tarihine kadar, 26. Maddede sayılan hallerin mevcudiyeti halinde ikame edilecek olan iptal davalarında yetkili makam olarak Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi belirtilmiştir. 10/01/2024 tarihinden itibaren ise, 26. Maddede sayılan marka iptal hükümleri bakımından bundan böyle iptal kararı vermede yetkili makam Kurum olacağından gerçekleşecek iptal taleplerinin Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulması gerekmektedir. Kurum geçen yedi yıllık süre içinde iptal taleplerine karşılık bir mevzuat çalışması gerçekleştirmemiştir. Öyle ki, yasa yürürlüğe girdikten sonra ilan edilen taslak yönetmelik hükmü (ref.link  https://webim.turkpatent.gov.tr/file/b8238234-2903-46e3-94df-448cf382ad01 ) henüz yürürlüğe girmemiş ve Kurum tarafından iptal taleplerine karşılık ne çeşit bir hukuki yol izleneceği de belirsizliğini devam ettirmiştir.

Marka hakkının en temel anayasal haklardan olan mülkiyet hakkının bir türevi olduğu düşünüldüğünde, markaların iptalinin yasa ile belirtildiği halde gerçekleştirilmemesi anayasal hak ihlalinin de yolunu açmıştır. Zira, yasa ile belirtilen bir hakkın  kullanılamaması durumu ortaya çıkmıştır.

Açıklanan taslak metinde de marka iptal taleplerinin başvurusunun yapılmasının akabinde önceki hak sahibine gerçekleşecek tebligat ve cevap süresi, cevap süresinin uzatılması, ciddi biçimde kullanmakta olduğuna ya da kullanmamaya dair haklı sebepleri olduğuna ilişkin delillerin sunulması talebi hususları önem arz etmekle birlikte Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulunun Türk Patent ve Marka Kurumu Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Dairesi Kurulları Yönetmeliğinin 6/3. Maddesinde belirtilen “…(3) Kurul, karara etki edecek bir konunun bekletici sorun yapılması hakkında ara karar verebilir…” hükmünde yer alan “Kurum içi Bekletici Mesele” konusunda herhangi bir düzenleme yer almamıştır. Ancak, yapılan düzenlemeye uygun olacak bir şekilde  iptal talebi konusu bir markanın , sonraki tarihli başka bir marka başvurusunun reddine sebep olacağı durumlarda,  iptal talebi sonuca bağlanmadan karar verilmemesine dair bekletici mesele yapılması taleplerinin kabul edilmesi gerektiğini düşünmekteyiz.